---
title: 'Sanallaştırma Sistemleri Rehberi'
url: 'https://www.emrekiran.com/komut_rehberi/sanallastirma'
markdown: 'https://www.emrekiran.com/komut_rehberi/sanallastirma.md'
lang: tr
date: '2026-10-15'
description: "Sanallaştırma Sistemleri Rehberi (Proxmox & VMware ESXi) Proxmox VE (PVE) Temel Yönetim 1. Proxmox Versiyonunu Öğrenme pveversion -v 📌Proxmox VE'nin ve kurulu olan tüm çekirdek bileşenlerin detaylı sürüm bilgisini listeler. 2. Proxmox Servis Durumunu Kontrol Etme systemctl status pve-cluster …"
---

# Sanallaştırma Sistemleri Rehberi

## Sanallaştırma Sistemleri Rehberi (Proxmox & VMware ESXi)

### Proxmox VE (PVE) Temel Yönetim

##### 1. Proxmox Versiyonunu Öğrenme

```bash
pveversion -v
```

📌Proxmox VE'nin ve kurulu olan tüm çekirdek bileşenlerin detaylı sürüm bilgisini listeler.

##### 2. Proxmox Servis Durumunu Kontrol Etme

```bash
systemctl status pve-cluster
```

📌Proxmox kümeleme (cluster) servisinin çalışıp çalışmadığını kontrol eder.

##### 3. Web Arayüzü Servisini Yeniden Başlatma

```bash
systemctl restart pveproxy
```

📌Proxmox web arayüzünde (GUI) erişim sorunu yaşandığında arayüz servisini sıfırlar.

##### 4. Cluster (Küme) Oluşturma

```bash
pvecm create KUME_ADI
```

📌Birden fazla Proxmox sunucusunu birleştirmek için yeni bir küme oluşturur.

##### 5. Cluster'a Yeni Düğüm (Node) Ekleme

```bash
pvecm add 192.168.1.10
```

📌Mevcut bir kümeye (ana makinenin IP'sini yazarak) yeni bir Proxmox sunucusu dahil eder.

##### 6. Cluster Durumunu Görüntüleme

```bash
pvecm status
```

📌Kümedeki mevcut düğümleri, oy sayılarını (quorum) ve genel sağlık durumunu gösterir.

##### 7. Cluster Düğümlerini Listeleme

```bash
pvecm nodes
```

📌Kümeye bağlı tüm sunucuları (nodeları) ve ID'lerini listeler.

##### 8. Hatalı Node'u Cluster'dan Silme

```bash
pvecm delnode pve-node02
```

📌Arızalanan veya ulaşılamayan bir sunucuyu kümeden zorla çıkartır.

##### 9. Quorum Beklentisini Düşürme

```bash
pvecm expected 1
```

📌Çoklu node çökmelerinde, kalan tek sunucunun sanal makineleri yönetebilmesi için oy (quorum) sınırını 1'e indirir.

##### 10. Proxmox Güncellemelerini Denetleme

```bash
pveam update
```

📌LXC (Konteyner) şablon depolarını (appliance templates) günceller.

### Proxmox Sanal Makine (VM - qm) Yönetimi

##### 11. Tüm Sanal Makineleri Listeleme

```bash
qm list
```

📌Sunucudaki tüm KVM sanal makinelerinin ID, isim, durum ve RAM bilgilerini gösterir.

##### 12. Sanal Makineyi Başlatma

```bash
qm start 100
```

📌ID numarası 100 olan sanal makineyi çalıştırır.

##### 13. Sanal Makineyi Kapatma (Graceful)

```bash
qm shutdown 100
```

📌İşletim sistemine kapatma sinyali (ACPI) göndererek VM'i güvenli şekilde kapatır.

##### 14. Sanal Makineyi Zorla Kapatma (Hard Power Off)

```bash
qm stop 100
```

📌Kilitlenmiş sanal makinenin fişini çeker gibi anında durdurur.

##### 15. Sanal Makineyi Yeniden Başlatma

```bash
qm reboot 100
```

📌Belirtilen sanal makineyi güvenli bir şekilde yeniden başlatır.

##### 16. Sanal Makineyi Duraklatma (Suspend)

```bash
qm suspend 100
```

📌Sanal makinenin anlık RAM durumunu diske yazarak (veya RAM'de tutarak) dondurur.

##### 17. Duraklatılmış VM'i Devam Ettirme (Resume)

```bash
qm resume 100
```

📌Suspend edilmiş (dondurulmuş) sanal makineyi kaldığı yerden çalışmaya devam ettirir.

##### 18. Yeni Sanal Makine Oluşturma (CLI)

```bash
qm create 101 --name "WebSunucu" --memory 2048 --net0 virtio,bridge=vmbr0
```

📌2GB RAM'e sahip, virtio ağ kartlı yeni bir VM iskeleti oluşturur.

##### 19. VM Yapılandırmasını Görüntüleme

```bash
qm config 100
```

📌Sanal makinenin işlemci, RAM, disk ve ağ ayarlarının tutulduğu dosyayı ekrana basar.

##### 20. Sanal Makineye RAM Ekleme (Hotplug)

```bash
qm set 100 --memory 4096
```

📌Sanal makinenin belleğini 4GB (4096MB) olarak günceller (Hotplug açıksa anında yansır).

##### 21. CPU Çekirdek Sayısını Değiştirme

```bash
qm set 100 --cores 4
```

📌Sanal makineye tahsis edilen işlemci çekirdek sayısını günceller.

##### 22. VM İşlemci Limitini Belirleme (CPU Quota)

```bash
qm set 100 --cpulimit 2
```

📌Sanal makinenin fiziksel işlemciyi maksimum 2 çekirdek gücünde (%200) kullanabilmesini sınırlar.

##### 23. VM'in Açılışta Otomatik Başlamasını Sağlama

```bash
qm set 100 --onboot 1
```

📌Proxmox sunucusu yeniden başladığında bu sanal makinenin de otomatik açılmasını sağlar.

##### 24. VM Açılış Sırasını ve Gecikmesini Ayarlama

```bash
qm set 100 --startup "order=1,up=15,down=10"
```

📌VM'i 1. sıraya alır, açılırken 15 saniye bekler, kapatılırken 10 saniye süre tanır.

##### 25. QEMU Guest Agent Aktifleştirme

```bash
qm set 100 --agent 1
```

📌İşletim sistemi içindeki Guest Agent aracıyla Proxmox'un haberleşmesini sağlar (IP görme, sağlıklı kapatma).

##### 26. Sanal Makineyi Silme (Destroy)

```bash
qm destroy 100 --purge
```

📌Sanal makineyi ve ona bağlı tüm disk yapılandırmalarını sistemden tamamen siler.

##### 27. VM Klonlama (Clone)

```bash
qm clone 100 102 --name "WebSunucu-Klon"
```

📌100 ID'li makinenin birebir kopyasını 102 ID'siyle yeni bir makine olarak oluşturur.

##### 28. VM Şablonu (Template) Oluşturma

```bash
qm template 100
```

📌Mevcut bir VM'i, hızlıca yeni makineler üretebilmek için salt okunur bir şablona dönüştürür.

##### 29. VM Disk Boyutunu Büyütme (Resize)

```bash
qm resize 100 scsi0 +10G
```

📌Sanal makinenin scsi0 bağlı diskine fazladan 10GB alan ekler.

##### 30. Başka Sunucuya VM Taşıma (Live Migration)

```bash
qm migrate 100 pve-node02 --online
```

📌Çalışan sanal makineyi kapatmadan (canlı) cluster içindeki başka bir düğüme taşır.

### Proxmox LXC Konteyner (pct) Yönetimi

##### 31. Konteynerleri Listeleme

```bash
pct list
```

📌Sunucudaki hafif (LXC) konteynerlerin listesini ve durumlarını gösterir.

##### 32. Konteyner Başlatma

```bash
pct start 200
```

📌Belirtilen ID'ye sahip LXC konteynerini çalıştırır.

##### 33. Konteyner Kapatma

```bash
pct stop 200
```

📌Konteyneri durdurur.

##### 34. Konteynerin İçine Girmek (Console)

```bash
pct enter 200
```

📌SSH'a gerek kalmadan, doğrudan Proxmox üzerinden konteynerin root terminaline bağlanır.

##### 35. Konteyner Şifresini Sıfırlama

```bash
pct exec 200 -- passwd root
```

📌Çalışan bir konteynerin root şifresini dışarıdan müdahale ile değiştirir.

##### 36. Konteyner Yapılandırmasını Görme

```bash
pct config 200
```

📌LXC konteynerinin CPU, RAM ve mount point ayarlarını listeler.

##### 37. Konteynere RAM Limiti Koyma

```bash
pct set 200 --memory 1024 --swap 512
```

📌Konteynerin kullanabileceği RAM miktarını 1GB, Swap alanını 512MB olarak sınırlar.

##### 38. Konteyner Diskini Büyütme

```bash
pct resize 200 rootfs +5G
```

📌LXC konteynerin ana diskine anında 5GB ek alan tanımlar.

##### 39. Host'tan Konteynere Dosya Kopyalama

```bash
pct push 200 /yerel/dosya.txt /konteyner/hedef.txt
```

📌Proxmox ana makinesindeki bir dosyayı konteynerin içine gönderir.

##### 40. Konteynerden Host'a Dosya Çekme

```bash
pct pull 200 /konteyner/dosya.txt /yerel/hedef.txt
```

📌Konteynerin içindeki bir dosyayı Proxmox sunucusuna alır.

### Proxmox Depolama ve Yedekleme (pvesm / vzdump)

##### 41. Depolama Birimlerini Listeleme

```bash
pvesm status
```

📌Proxmox'a ekli olan yerel disk, LVM, ZFS, NFS veya Ceph depolarının doluluk oranlarını gösterir.

##### 42. NFS Depolama Ekleme

```bash
pvesm add nfs Yedekler --server 192.168.1.50 --export /nfs/yedekler
```

📌Ağ üzerindeki bir NFS paylaşımını Proxmox'a depolama birimi olarak bağlar.

##### 43. Depolama Birimini Etkinleştirme/Kapatma

```bash
pvesm set Yedekler --disable 1
```

📌Belirtilen depolama birimini devre dışı bırakır (0 yapılırsa tekrar aktif olur).

##### 44. Sanal Makine Yedeği Alma (Snapshot)

```bash
vzdump 100 --mode snapshot --compress zstd --storage Yedekler
```

📌Sanal makineyi durdurmadan (canlı) zstd formatında sıkıştırarak belirtilen depoya yedekler.

##### 45. Konteyner Yedeği Alma

```bash
vzdump 200 --mode suspend --compress lzo
```

📌Konteyneri anlık olarak duraklatıp yedeğini alır ve geri başlatır.

##### 46. Tüm Makineleri Yedekleme

```bash
vzdump --all --mode snapshot
```

📌Sunucudaki tüm VM ve LXC'lerin tam yedeğini alır.

##### 47. Yedekten Sanal Makine Kurtarma (Restore)

```bash
qmrestore /mnt/yedek/vzdump-qemu-100.vma.zst 105
```

📌Alınan yedek dosyasını 105 ID'si ile yeni bir sanal makine olarak sisteme geri yükler.

##### 48. LXC Yedekten Kurtarma

```bash
pct restore 205 /mnt/yedek/vzdump-lxc-200.tar.zst
```

📌LXC yedeğini yeni bir ID ile geri yükler.

##### 49. VM Anlık Görüntü (Snapshot) Alma

```bash
qm snapshot 100 guncelleme_oncesi
```

📌VM'in o anki durumunun fotoğrafını çeker, kritik işlemlerden önce kurtarma noktası oluşturur.

##### 50. Snapshot'a Geri Dönme (Rollback)

```bash
qm rollback 100 guncelleme_oncesi
```

📌Sanal makineyi daha önce alınan snapshot noktasına anında geri döndürür.

##### 51. Snapshot'ı Silme

```bash
qm delsnapshot 100 guncelleme_oncesi
```

📌Kullanılmayan snapshot'ı silerek diskte yer açar.

##### 52. ZFS Havuzu (Pool) Durumunu Görme

```bash
zpool status
```

📌Proxmox üzerinde kurulu ZFS disk havuzlarının sağlığını ve disk arızalarını gösterir.

##### 53. ZFS Dataset Listeleme

```bash
zfs list
```

📌ZFS dosya sistemindeki disk bölümlerini (dataset) ve kullanım alanlarını listeler.

##### 54. İso İndirme (Doğrudan Depoya)

```bash
pveam download local iso https://.../ubuntu.iso
```

📌İnternet üzerindeki bir ISO dosyasını doğrudan Proxmox'un yerel deposuna indirir.

##### 55. İmzalanmamış/Süresi Geçmiş Sertifikaları Yenileme

```bash
pvecm updatecerts
```

📌Proxmox cluster içindeki bozulan veya süresi biten SSL/SSH sertifikalarını yeniler.

### VMware ESXi Temel Yönetim (esxcli)

##### 56. ESXi Sürümünü ve Build Numarasını Öğrenme

```bash
esxcli system version get
```

📌ESXi host'un versiyonunu ve yamaların hangi build'e ait olduğunu listeler.

##### 57. Host Adını (Hostname) Görme

```bash
esxcli system hostname get
```

📌ESXi sunucusunun FQDN ve kısa ismini görüntüler.

##### 58. Bakım Modunu (Maintenance Mode) Açma

```bash
esxcli system maintenanceMode set --enable true
```

📌Sunucuyu bakım moduna alır, VM'lerin çalışmasını veya taşınmasını bekler.

##### 59. ESXi Sunucuyu Yeniden Başlatma

```bash
esxcli system core dump
reboot
```

📌ESXi host'u komut satırından yeniden başlatır (önce bakım moduna alınmalıdır).

##### 60. SSH Servisini Etkinleştirme (Geçici)

```bash
/etc/init.d/SSH start
```

📌Komut satırı yönetimi için SSH erişimini başlatır.

##### 61. Fiziksel Ağ Kartlarını (vmnic) Listeleme

```bash
esxcli network nic list
```

📌Sunucudaki fiziksel ağ bağdaştırıcılarının MAC, hız ve link durumlarını gösterir.

##### 62. Standart vSwitch Listeleme

```bash
esxcli network vswitch standard list
```

📌ESXi üzerindeki sanal ağ anahtarlarını (vSwitch) ve MTU değerlerini gösterir.

##### 63. vSwitch'e Uplink (Fiziksel Kart) Ekleme

```bash
esxcli network vswitch standard uplink add --uplink-name=vmnic1 --vswitch-name=vSwitch0
```

📌Sanal anahtara yeni bir fiziksel port (vmnic) ekleyerek yedeklilik sağlar.

##### 64. IP Adreslerini ve VMkernel Arayüzlerini Görme

```bash
esxcli network ip interface ipv4 get
```

📌ESXi yönetim ve vMotion IP adreslerini (vmk0, vmk1 vb.) listeler.

##### 65. ESXi Üzerinde Ping Atma (vmkping)

```bash
vmkping -I vmk0 192.168.1.1
```

📌Standart ping yerine, spesifik bir VMkernel arayüzü (vmk0) üzerinden ağ testi yapar.

##### 66. Fiziksel Diskleri ve LUN'ları Görme

```bash
esxcli storage core device list
```

📌SAN/NAS veya yerel sunucuya bağlı fiziksel diskleri ve WWN numaralarını döker.

##### 67. VMFS Datastore Listesini Görme

```bash
esxcli storage filesystem list
```

📌Bağlı olan VMFS ve NFS depolama birimlerini (Datastore), kapasitelerini ve yollarını gösterir.

##### 68. iSCSI Adaptörlerini Listeleme

```bash
esxcli iscsi adapter list
```

📌Yazılımsal veya donanımsal iSCSI adaptörlerini (vmhba) görüntüler.

##### 69. ESXi CPU Bilgilerini Görme

```bash
esxcli hardware cpu list
```

📌İşlemcilerin model, çekirdek sayısı ve hız özelliklerini gösterir.

##### 70. RAM Kapasitesini Öğrenme

```bash
esxcli hardware memory get
```

📌ESXi host'un toplam fiziksel belleğini (Byte cinsinden) listeler.

### VMware VM Yönetimi (vim-cmd)

##### 71. Tüm Sanal Makineleri Listeleme (vmid bulma)

```bash
vim-cmd vmsvc/getallvms
```

📌ESXi üzerindeki tüm VM'leri Vmid, İsim, Dosya Yolu ve İşletim Sistemi bazında listeler. (Komutlarda bu Vmid kullanılır).

##### 72. Sanal Makine Durumunu Kontrol Etme

```bash
vim-cmd vmsvc/power.getstate 10
```

📌Vmid'si 10 olan sanal makinenin açık mı kapalı mı olduğunu gösterir.

##### 73. Sanal Makineyi Başlatma (Power On)

```bash
vim-cmd vmsvc/power.on 10
```

📌Vmid'si 10 olan VM'i açar.

##### 74. Sanal Makineyi Güvenli Kapatma (Guest Shutdown)

```bash
vim-cmd vmsvc/power.shutdown 10
```

📌VMware Tools aracılığıyla sanal makinenin işletim sistemini düzgünce kapatır.

##### 75. Sanal Makineyi Zorla Kapatma (Power Off)

```bash
vim-cmd vmsvc/power.off 10
```

📌Yanıt vermeyen sanal makinenin elektriğini anında keser.

##### 76. Sanal Makineyi Yeniden Başlatma (Reboot)

```bash
vim-cmd vmsvc/power.reboot 10
```

📌Sanal makine işletim sistemini güvenli şekilde yeniden başlatır.

##### 77. Zorla Yeniden Başlatma (Reset)

```bash
vim-cmd vmsvc/power.reset 10
```

📌Sistem kilitlendiğinde donanımsal reset butonu işlevi görür.

##### 78. VM'i Duraklatma (Suspend)

```bash
vim-cmd vmsvc/power.suspend 10
```

📌VM'i anlık durumuyla dondurur.

##### 79. VMware Tools Yüklemesini Başlatma (Mount)

```bash
vim-cmd vmsvc/tools.install 10
```

📌VMware Tools ISO imajını sanal makinenin CD-ROM'una sanal olarak takar.

##### 80. Sanal Makineyi Silme (Unregister & Destroy)

```bash
vim-cmd vmsvc/destroy 10
```

📌Sanal makineyi envanterden çıkarır ve diskiyle beraber tamamen siler.

##### 81. Sanal Makineyi Sadece Envanterden Çıkarma

```bash
vim-cmd vmsvc/unregister 10
```

📌VM'i arayüzden kaldırır ama dosyalarını (VMDK vb.) Datastore içinde sağlam bırakır.

##### 82. Datastore'dan Sanal Makine Kaydetme (Register)

```bash
vim-cmd solo/registervm /vmfs/volumes/Datastore1/VM/VM.vmx
```

📌Datastore'daki bir `.vmx` dosyasını okuyarak VM'i yeniden ESXi envanterine ekler.

##### 83. Snapshot Listesini Görme

```bash
vim-cmd vmsvc/snapshot.get 10
```

📌Bir VM'e ait alınmış tüm anlık görüntülerin (Snapshot) listesini ve ağaç yapısını döker.

##### 84. Yeni Snapshot Alma

```bash
vim-cmd vmsvc/snapshot.create 10 snapshot_adi aciklama 0 0
```

📌VM'in anlık görüntüsünü (RAM verisi olmadan ve quiesce kapalı) alır.

##### 85. Tüm Snapshot'ları Silme (Consolidate)

```bash
vim-cmd vmsvc/snapshot.removeall 10
```

📌Snapshot'ları ana diskle birleştirir (consolidation) ve fazlalıkları siler. Performans sorunlarını çözer.

### Gelişmiş Optimizasyon ve Metrikler

##### 86. ESXi Canlı Performans İzleme (esxtop)

```bash
esxtop
```

📌Linux'taki `top` komutunun ESXi versiyonudur. CPU, RAM, Disk ve Network darboğazlarını saniye saniye gösterir (Çıkmak için 'q').

##### 87. ESXi Ağ Performansını Görme (esxtop -> n)

```bash
esxtop (açıldıktan sonra 'n' tuşuna basın)
```

📌esxtop içerisinde ağ kartı bazında gelen/giden paket istatistiklerini gösterir.

##### 88. ESXi Disk Gecikmelerini Görme (esxtop -> d)

```bash
esxtop (açıldıktan sonra 'd' tuşuna basın)
```

📌Disk adaptörlerinin I/O işlemlerini, okuma/yazma sürelerini ve gecikme (latency) sorunlarını tespit eder.

##### 89. Proxmox (KVM) OOM (Out-of-Memory) Loglarını İzleme

```bash
dmesg | grep -i 'killed process'
```

📌Proxmox sunucusunda RAM bitmesi nedeniyle Linux çekirdeği tarafından zorla kapatılan VM/LXC'leri bulur.

##### 90. Proxmox KSM (Kernel Samepage Merging) Durumu

```bash
cat /sys/kernel/mm/ksm/pages_sharing
```

📌Aynı veriyi içeren RAM sayfalarının birleştirilerek ne kadar RAM tasarrufu (Ballooning/KSM) sağlandığını byte olarak gösterir.

##### 91. QEMU Süreçlerini Listeleme

```bash
ps aux | grep qemu-server
```

📌Arka planda KVM/QEMU ile çalışan VM süreçlerini (PID'lerini) ve komut satırı parametrelerini inceler.

##### 92. G/Ç Gecikmesini (I/O Wait) Kontrol Etme

```bash
iostat -x 1
```

📌Proxmox sunucusunda disklerin yük altında olup olmadığını (I/O Wait yüzdesini) saniyelik izler (sysstat paketi gerekir).

##### 93. ESXi VM Log Dosyasını İnceleme

```bash
tail -f /vmfs/volumes/Datastore1/VM_Adi/vmware.log
```

📌Bir VM'in neden aniden kapandığını veya hata verdiğini anlamak için doğrudan o VM'in günlüğünü canlı okur.

##### 94. ESXi Host Yönetim Servislerini Yeniden Başlatma

```bash
services.sh restart
```

📌ESXi host'un vCenter ile bağlantısı koptuğunda veya arayüz donduğunda, VM'leri etkilemeden sadece yönetim ajanlarını yeniden başlatır.

##### 95. Proxmox'ta Kilitli VM'in Kilidini Açma

```bash
qm unlock 100
```

📌Hatalı bir yedekleme veya taşıma işlemi sonrası "locked" (kilitli) kalan sanal makinenin kilidini kaldırıp işlem yapmaya izin verir.

##### 96. ESXi MAC Adresi Çakışmalarını Bulma

```bash
grep -i "mac address conflict" /var/log/vmkernel.log
```

📌Network'te döngüye (loop) veya bağlantı kopusuna neden olan klonlanmış MAC adreslerini tespit eder.

##### 97. Proxmox Disk Thin Provisioning Alan Geri Kazanma

```bash
fstrim -v /
```

📌Proxmox içinde silinmiş verilerin fiziksel disk alanında da (SSD/NVMe) boşaltılmasını (TRIM) sağlayarak kapasite kurtarır.

##### 98. ESXi Snapshot Consolidation Gereksinimi Bulma

```bash
vim-cmd vmsvc/getallvms | awk '{print $1}' | xargs -n1 vim-cmd vmsvc/snapshot.get
```

📌Gözden kaçan ve disk alanını şişiren birleştirilmeyi bekleyen tüm snapshot'ları sistem genelinde tarar.

##### 99. Proxmox Network Köprü Mac Adresi Sorununu Çözme

```bash
bridge fdb show dev vmbr0
```

📌Sanal makinelerin MAC adreslerinin doğru köprüye (vmbr0) eklenip eklenmediğini (Forwarding DataBase) kontrol eder.

##### 100. ESXi Paket Yakalama (Pktcap-uw)

```bash
pktcap-uw --vmk vmk0 -o /tmp/yakalanan.pcap
```

📌ESXi üzerinde tcpdump benzeri ağ trafiği yakalaması yapar ve analiz için dosyaya kaydeder.

---

## Navigation

- Parent: [Komutlar](https://www.emrekiran.com/komut_rehberi.md)
- Previous: [Netplan ve Gelişmiş Ağ Yapılandırması](https://www.emrekiran.com/komut_rehberi/netplan.md)