Sanallaştırma Sistemleri Rehberi (Proxmox & VMware ESXi)

Proxmox VE (PVE) Temel Yönetim

1. Proxmox Versiyonunu Öğrenme
pveversion -v

📌Proxmox VE'nin ve kurulu olan tüm çekirdek bileşenlerin detaylı sürüm bilgisini listeler.

2. Proxmox Servis Durumunu Kontrol Etme
systemctl status pve-cluster

📌Proxmox kümeleme (cluster) servisinin çalışıp çalışmadığını kontrol eder.

3. Web Arayüzü Servisini Yeniden Başlatma
systemctl restart pveproxy

📌Proxmox web arayüzünde (GUI) erişim sorunu yaşandığında arayüz servisini sıfırlar.

4. Cluster (Küme) Oluşturma
pvecm create KUME_ADI

📌Birden fazla Proxmox sunucusunu birleştirmek için yeni bir küme oluşturur.

5. Cluster'a Yeni Düğüm (Node) Ekleme
pvecm add 192.168.1.10

📌Mevcut bir kümeye (ana makinenin IP'sini yazarak) yeni bir Proxmox sunucusu dahil eder.

6. Cluster Durumunu Görüntüleme
pvecm status

📌Kümedeki mevcut düğümleri, oy sayılarını (quorum) ve genel sağlık durumunu gösterir.

7. Cluster Düğümlerini Listeleme
pvecm nodes

📌Kümeye bağlı tüm sunucuları (nodeları) ve ID'lerini listeler.

8. Hatalı Node'u Cluster'dan Silme
pvecm delnode pve-node02

📌Arızalanan veya ulaşılamayan bir sunucuyu kümeden zorla çıkartır.

9. Quorum Beklentisini Düşürme
pvecm expected 1

📌Çoklu node çökmelerinde, kalan tek sunucunun sanal makineleri yönetebilmesi için oy (quorum) sınırını 1'e indirir.

10. Proxmox Güncellemelerini Denetleme
pveam update

📌LXC (Konteyner) şablon depolarını (appliance templates) günceller.

Proxmox Sanal Makine (VM - qm) Yönetimi

11. Tüm Sanal Makineleri Listeleme
qm list

📌Sunucudaki tüm KVM sanal makinelerinin ID, isim, durum ve RAM bilgilerini gösterir.

12. Sanal Makineyi Başlatma
qm start 100

📌ID numarası 100 olan sanal makineyi çalıştırır.

13. Sanal Makineyi Kapatma (Graceful)
qm shutdown 100

📌İşletim sistemine kapatma sinyali (ACPI) göndererek VM'i güvenli şekilde kapatır.

14. Sanal Makineyi Zorla Kapatma (Hard Power Off)
qm stop 100

📌Kilitlenmiş sanal makinenin fişini çeker gibi anında durdurur.

15. Sanal Makineyi Yeniden Başlatma
qm reboot 100

📌Belirtilen sanal makineyi güvenli bir şekilde yeniden başlatır.

16. Sanal Makineyi Duraklatma (Suspend)
qm suspend 100

📌Sanal makinenin anlık RAM durumunu diske yazarak (veya RAM'de tutarak) dondurur.

17. Duraklatılmış VM'i Devam Ettirme (Resume)
qm resume 100

📌Suspend edilmiş (dondurulmuş) sanal makineyi kaldığı yerden çalışmaya devam ettirir.

18. Yeni Sanal Makine Oluşturma (CLI)
qm create 101 --name "WebSunucu" --memory 2048 --net0 virtio,bridge=vmbr0

📌2GB RAM'e sahip, virtio ağ kartlı yeni bir VM iskeleti oluşturur.

19. VM Yapılandırmasını Görüntüleme
qm config 100

📌Sanal makinenin işlemci, RAM, disk ve ağ ayarlarının tutulduğu dosyayı ekrana basar.

20. Sanal Makineye RAM Ekleme (Hotplug)
qm set 100 --memory 4096

📌Sanal makinenin belleğini 4GB (4096MB) olarak günceller (Hotplug açıksa anında yansır).

21. CPU Çekirdek Sayısını Değiştirme
qm set 100 --cores 4

📌Sanal makineye tahsis edilen işlemci çekirdek sayısını günceller.

22. VM İşlemci Limitini Belirleme (CPU Quota)
qm set 100 --cpulimit 2

📌Sanal makinenin fiziksel işlemciyi maksimum 2 çekirdek gücünde (%200) kullanabilmesini sınırlar.

23. VM'in Açılışta Otomatik Başlamasını Sağlama
qm set 100 --onboot 1

📌Proxmox sunucusu yeniden başladığında bu sanal makinenin de otomatik açılmasını sağlar.

24. VM Açılış Sırasını ve Gecikmesini Ayarlama
qm set 100 --startup "order=1,up=15,down=10"

📌VM'i 1. sıraya alır, açılırken 15 saniye bekler, kapatılırken 10 saniye süre tanır.

25. QEMU Guest Agent Aktifleştirme
qm set 100 --agent 1

📌İşletim sistemi içindeki Guest Agent aracıyla Proxmox'un haberleşmesini sağlar (IP görme, sağlıklı kapatma).

26. Sanal Makineyi Silme (Destroy)
qm destroy 100 --purge

📌Sanal makineyi ve ona bağlı tüm disk yapılandırmalarını sistemden tamamen siler.

27. VM Klonlama (Clone)
qm clone 100 102 --name "WebSunucu-Klon"

📌100 ID'li makinenin birebir kopyasını 102 ID'siyle yeni bir makine olarak oluşturur.

28. VM Şablonu (Template) Oluşturma
qm template 100

📌Mevcut bir VM'i, hızlıca yeni makineler üretebilmek için salt okunur bir şablona dönüştürür.

29. VM Disk Boyutunu Büyütme (Resize)
qm resize 100 scsi0 +10G

📌Sanal makinenin scsi0 bağlı diskine fazladan 10GB alan ekler.

30. Başka Sunucuya VM Taşıma (Live Migration)
qm migrate 100 pve-node02 --online

📌Çalışan sanal makineyi kapatmadan (canlı) cluster içindeki başka bir düğüme taşır.

Proxmox LXC Konteyner (pct) Yönetimi

31. Konteynerleri Listeleme
pct list

📌Sunucudaki hafif (LXC) konteynerlerin listesini ve durumlarını gösterir.

32. Konteyner Başlatma
pct start 200

📌Belirtilen ID'ye sahip LXC konteynerini çalıştırır.

33. Konteyner Kapatma
pct stop 200

📌Konteyneri durdurur.

34. Konteynerin İçine Girmek (Console)
pct enter 200

📌SSH'a gerek kalmadan, doğrudan Proxmox üzerinden konteynerin root terminaline bağlanır.

35. Konteyner Şifresini Sıfırlama
pct exec 200 -- passwd root

📌Çalışan bir konteynerin root şifresini dışarıdan müdahale ile değiştirir.

36. Konteyner Yapılandırmasını Görme
pct config 200

📌LXC konteynerinin CPU, RAM ve mount point ayarlarını listeler.

37. Konteynere RAM Limiti Koyma
pct set 200 --memory 1024 --swap 512

📌Konteynerin kullanabileceği RAM miktarını 1GB, Swap alanını 512MB olarak sınırlar.

38. Konteyner Diskini Büyütme
pct resize 200 rootfs +5G

📌LXC konteynerin ana diskine anında 5GB ek alan tanımlar.

39. Host'tan Konteynere Dosya Kopyalama
pct push 200 /yerel/dosya.txt /konteyner/hedef.txt

📌Proxmox ana makinesindeki bir dosyayı konteynerin içine gönderir.

40. Konteynerden Host'a Dosya Çekme
pct pull 200 /konteyner/dosya.txt /yerel/hedef.txt

📌Konteynerin içindeki bir dosyayı Proxmox sunucusuna alır.

Proxmox Depolama ve Yedekleme (pvesm / vzdump)

41. Depolama Birimlerini Listeleme
pvesm status

📌Proxmox'a ekli olan yerel disk, LVM, ZFS, NFS veya Ceph depolarının doluluk oranlarını gösterir.

42. NFS Depolama Ekleme
pvesm add nfs Yedekler --server 192.168.1.50 --export /nfs/yedekler

📌Ağ üzerindeki bir NFS paylaşımını Proxmox'a depolama birimi olarak bağlar.

43. Depolama Birimini Etkinleştirme/Kapatma
pvesm set Yedekler --disable 1

📌Belirtilen depolama birimini devre dışı bırakır (0 yapılırsa tekrar aktif olur).

44. Sanal Makine Yedeği Alma (Snapshot)
vzdump 100 --mode snapshot --compress zstd --storage Yedekler

📌Sanal makineyi durdurmadan (canlı) zstd formatında sıkıştırarak belirtilen depoya yedekler.

45. Konteyner Yedeği Alma
vzdump 200 --mode suspend --compress lzo

📌Konteyneri anlık olarak duraklatıp yedeğini alır ve geri başlatır.

46. Tüm Makineleri Yedekleme
vzdump --all --mode snapshot

📌Sunucudaki tüm VM ve LXC'lerin tam yedeğini alır.

47. Yedekten Sanal Makine Kurtarma (Restore)
qmrestore /mnt/yedek/vzdump-qemu-100.vma.zst 105

📌Alınan yedek dosyasını 105 ID'si ile yeni bir sanal makine olarak sisteme geri yükler.

48. LXC Yedekten Kurtarma
pct restore 205 /mnt/yedek/vzdump-lxc-200.tar.zst

📌LXC yedeğini yeni bir ID ile geri yükler.

49. VM Anlık Görüntü (Snapshot) Alma
qm snapshot 100 guncelleme_oncesi

📌VM'in o anki durumunun fotoğrafını çeker, kritik işlemlerden önce kurtarma noktası oluşturur.

50. Snapshot'a Geri Dönme (Rollback)
qm rollback 100 guncelleme_oncesi

📌Sanal makineyi daha önce alınan snapshot noktasına anında geri döndürür.

51. Snapshot'ı Silme
qm delsnapshot 100 guncelleme_oncesi

📌Kullanılmayan snapshot'ı silerek diskte yer açar.

52. ZFS Havuzu (Pool) Durumunu Görme
zpool status

📌Proxmox üzerinde kurulu ZFS disk havuzlarının sağlığını ve disk arızalarını gösterir.

53. ZFS Dataset Listeleme
zfs list

📌ZFS dosya sistemindeki disk bölümlerini (dataset) ve kullanım alanlarını listeler.

54. İso İndirme (Doğrudan Depoya)
pveam download local iso https://.../ubuntu.iso

📌İnternet üzerindeki bir ISO dosyasını doğrudan Proxmox'un yerel deposuna indirir.

55. İmzalanmamış/Süresi Geçmiş Sertifikaları Yenileme
pvecm updatecerts

📌Proxmox cluster içindeki bozulan veya süresi biten SSL/SSH sertifikalarını yeniler.

VMware ESXi Temel Yönetim (esxcli)

56. ESXi Sürümünü ve Build Numarasını Öğrenme
esxcli system version get

📌ESXi host'un versiyonunu ve yamaların hangi build'e ait olduğunu listeler.

57. Host Adını (Hostname) Görme
esxcli system hostname get

📌ESXi sunucusunun FQDN ve kısa ismini görüntüler.

58. Bakım Modunu (Maintenance Mode) Açma
esxcli system maintenanceMode set --enable true

📌Sunucuyu bakım moduna alır, VM'lerin çalışmasını veya taşınmasını bekler.

59. ESXi Sunucuyu Yeniden Başlatma
esxcli system core dump
reboot

📌ESXi host'u komut satırından yeniden başlatır (önce bakım moduna alınmalıdır).

60. SSH Servisini Etkinleştirme (Geçici)
/etc/init.d/SSH start

📌Komut satırı yönetimi için SSH erişimini başlatır.

61. Fiziksel Ağ Kartlarını (vmnic) Listeleme
esxcli network nic list

📌Sunucudaki fiziksel ağ bağdaştırıcılarının MAC, hız ve link durumlarını gösterir.

62. Standart vSwitch Listeleme
esxcli network vswitch standard list

📌ESXi üzerindeki sanal ağ anahtarlarını (vSwitch) ve MTU değerlerini gösterir.

63. vSwitch'e Uplink (Fiziksel Kart) Ekleme
esxcli network vswitch standard uplink add --uplink-name=vmnic1 --vswitch-name=vSwitch0

📌Sanal anahtara yeni bir fiziksel port (vmnic) ekleyerek yedeklilik sağlar.

64. IP Adreslerini ve VMkernel Arayüzlerini Görme
esxcli network ip interface ipv4 get

📌ESXi yönetim ve vMotion IP adreslerini (vmk0, vmk1 vb.) listeler.

65. ESXi Üzerinde Ping Atma (vmkping)
vmkping -I vmk0 192.168.1.1

📌Standart ping yerine, spesifik bir VMkernel arayüzü (vmk0) üzerinden ağ testi yapar.

66. Fiziksel Diskleri ve LUN'ları Görme
esxcli storage core device list

📌SAN/NAS veya yerel sunucuya bağlı fiziksel diskleri ve WWN numaralarını döker.

67. VMFS Datastore Listesini Görme
esxcli storage filesystem list

📌Bağlı olan VMFS ve NFS depolama birimlerini (Datastore), kapasitelerini ve yollarını gösterir.

68. iSCSI Adaptörlerini Listeleme
esxcli iscsi adapter list

📌Yazılımsal veya donanımsal iSCSI adaptörlerini (vmhba) görüntüler.

69. ESXi CPU Bilgilerini Görme
esxcli hardware cpu list

📌İşlemcilerin model, çekirdek sayısı ve hız özelliklerini gösterir.

70. RAM Kapasitesini Öğrenme
esxcli hardware memory get

📌ESXi host'un toplam fiziksel belleğini (Byte cinsinden) listeler.

VMware VM Yönetimi (vim-cmd)

71. Tüm Sanal Makineleri Listeleme (vmid bulma)
vim-cmd vmsvc/getallvms

📌ESXi üzerindeki tüm VM'leri Vmid, İsim, Dosya Yolu ve İşletim Sistemi bazında listeler. (Komutlarda bu Vmid kullanılır).

72. Sanal Makine Durumunu Kontrol Etme
vim-cmd vmsvc/power.getstate 10

📌Vmid'si 10 olan sanal makinenin açık mı kapalı mı olduğunu gösterir.

73. Sanal Makineyi Başlatma (Power On)
vim-cmd vmsvc/power.on 10

📌Vmid'si 10 olan VM'i açar.

74. Sanal Makineyi Güvenli Kapatma (Guest Shutdown)
vim-cmd vmsvc/power.shutdown 10

📌VMware Tools aracılığıyla sanal makinenin işletim sistemini düzgünce kapatır.

75. Sanal Makineyi Zorla Kapatma (Power Off)
vim-cmd vmsvc/power.off 10

📌Yanıt vermeyen sanal makinenin elektriğini anında keser.

76. Sanal Makineyi Yeniden Başlatma (Reboot)
vim-cmd vmsvc/power.reboot 10

📌Sanal makine işletim sistemini güvenli şekilde yeniden başlatır.

77. Zorla Yeniden Başlatma (Reset)
vim-cmd vmsvc/power.reset 10

📌Sistem kilitlendiğinde donanımsal reset butonu işlevi görür.

78. VM'i Duraklatma (Suspend)
vim-cmd vmsvc/power.suspend 10

📌VM'i anlık durumuyla dondurur.

79. VMware Tools Yüklemesini Başlatma (Mount)
vim-cmd vmsvc/tools.install 10

📌VMware Tools ISO imajını sanal makinenin CD-ROM'una sanal olarak takar.

80. Sanal Makineyi Silme (Unregister & Destroy)
vim-cmd vmsvc/destroy 10

📌Sanal makineyi envanterden çıkarır ve diskiyle beraber tamamen siler.

81. Sanal Makineyi Sadece Envanterden Çıkarma
vim-cmd vmsvc/unregister 10

📌VM'i arayüzden kaldırır ama dosyalarını (VMDK vb.) Datastore içinde sağlam bırakır.

82. Datastore'dan Sanal Makine Kaydetme (Register)
vim-cmd solo/registervm /vmfs/volumes/Datastore1/VM/VM.vmx

📌Datastore'daki bir .vmx dosyasını okuyarak VM'i yeniden ESXi envanterine ekler.

83. Snapshot Listesini Görme
vim-cmd vmsvc/snapshot.get 10

📌Bir VM'e ait alınmış tüm anlık görüntülerin (Snapshot) listesini ve ağaç yapısını döker.

84. Yeni Snapshot Alma
vim-cmd vmsvc/snapshot.create 10 snapshot_adi aciklama 0 0

📌VM'in anlık görüntüsünü (RAM verisi olmadan ve quiesce kapalı) alır.

85. Tüm Snapshot'ları Silme (Consolidate)
vim-cmd vmsvc/snapshot.removeall 10

📌Snapshot'ları ana diskle birleştirir (consolidation) ve fazlalıkları siler. Performans sorunlarını çözer.

Gelişmiş Optimizasyon ve Metrikler

86. ESXi Canlı Performans İzleme (esxtop)
esxtop

📌Linux'taki top komutunun ESXi versiyonudur. CPU, RAM, Disk ve Network darboğazlarını saniye saniye gösterir (Çıkmak için 'q').

87. ESXi Ağ Performansını Görme (esxtop -> n)
esxtop (açıldıktan sonra 'n' tuşuna basın)

📌esxtop içerisinde ağ kartı bazında gelen/giden paket istatistiklerini gösterir.

88. ESXi Disk Gecikmelerini Görme (esxtop -> d)
esxtop (açıldıktan sonra 'd' tuşuna basın)

📌Disk adaptörlerinin I/O işlemlerini, okuma/yazma sürelerini ve gecikme (latency) sorunlarını tespit eder.

89. Proxmox (KVM) OOM (Out-of-Memory) Loglarını İzleme
dmesg | grep -i 'killed process'

📌Proxmox sunucusunda RAM bitmesi nedeniyle Linux çekirdeği tarafından zorla kapatılan VM/LXC'leri bulur.

90. Proxmox KSM (Kernel Samepage Merging) Durumu
cat /sys/kernel/mm/ksm/pages_sharing

📌Aynı veriyi içeren RAM sayfalarının birleştirilerek ne kadar RAM tasarrufu (Ballooning/KSM) sağlandığını byte olarak gösterir.

91. QEMU Süreçlerini Listeleme
ps aux | grep qemu-server

📌Arka planda KVM/QEMU ile çalışan VM süreçlerini (PID'lerini) ve komut satırı parametrelerini inceler.

92. G/Ç Gecikmesini (I/O Wait) Kontrol Etme
iostat -x 1

📌Proxmox sunucusunda disklerin yük altında olup olmadığını (I/O Wait yüzdesini) saniyelik izler (sysstat paketi gerekir).

93. ESXi VM Log Dosyasını İnceleme
tail -f /vmfs/volumes/Datastore1/VM_Adi/vmware.log

📌Bir VM'in neden aniden kapandığını veya hata verdiğini anlamak için doğrudan o VM'in günlüğünü canlı okur.

94. ESXi Host Yönetim Servislerini Yeniden Başlatma
services.sh restart

📌ESXi host'un vCenter ile bağlantısı koptuğunda veya arayüz donduğunda, VM'leri etkilemeden sadece yönetim ajanlarını yeniden başlatır.

95. Proxmox'ta Kilitli VM'in Kilidini Açma
qm unlock 100

📌Hatalı bir yedekleme veya taşıma işlemi sonrası "locked" (kilitli) kalan sanal makinenin kilidini kaldırıp işlem yapmaya izin verir.

96. ESXi MAC Adresi Çakışmalarını Bulma
grep -i "mac address conflict" /var/log/vmkernel.log

📌Network'te döngüye (loop) veya bağlantı kopusuna neden olan klonlanmış MAC adreslerini tespit eder.

97. Proxmox Disk Thin Provisioning Alan Geri Kazanma
fstrim -v /

📌Proxmox içinde silinmiş verilerin fiziksel disk alanında da (SSD/NVMe) boşaltılmasını (TRIM) sağlayarak kapasite kurtarır.

98. ESXi Snapshot Consolidation Gereksinimi Bulma
vim-cmd vmsvc/getallvms | awk '{print $1}' | xargs -n1 vim-cmd vmsvc/snapshot.get

📌Gözden kaçan ve disk alanını şişiren birleştirilmeyi bekleyen tüm snapshot'ları sistem genelinde tarar.

99. Proxmox Network Köprü Mac Adresi Sorununu Çözme
bridge fdb show dev vmbr0

📌Sanal makinelerin MAC adreslerinin doğru köprüye (vmbr0) eklenip eklenmediğini (Forwarding DataBase) kontrol eder.

100. ESXi Paket Yakalama (Pktcap-uw)
pktcap-uw --vmk vmk0 -o /tmp/yakalanan.pcap

📌ESXi üzerinde tcpdump benzeri ağ trafiği yakalaması yapar ve analiz için dosyaya kaydeder.